Ένα από τα μοναδικά χαρακτηριστικά της ισλαμικής χρηματοοικονομικής είναι ότι οι ισλαμικές τράπεζες προτού εισαγάγουν ένα νέο προϊόν στην αγορά, υποβάλλουν το νέο προϊόν προς έγκριση σε μια ομάδα ισλαμικών εμπειρογνωμόνων, το συμβούλιο της Σαρία (Sharia Board) (κάθε τράπεζα έχει το δικό της συμβούλιο της Σαρία, που αποφαίνεται εάν το προϊόν είναι συμβατό ή όχι με τις αρχές του Ισλάμ).

Το βασικό πλαίσιο για τα ισλαμικά χρηματοοικονομικά συστήματα είναι μια σειρά κανονισμών και νόμων γνωστών ως Σαρία (Sharia). Η Σαρία πηγάζει κυρίως από το Κοράνι και τη Σούνα (Sunnah), δηλαδή τις πράξεις και παραδόσεις του Προφήτη Μωάμεθ.
Ο πυρήνας του ισλαμικού χρηματοοικονομικού συστήματος είναι η απαγόρευση της είσπραξης και πληρωμής οποιασδήποτε εγγυημένης απόδοσης, Ρίμπα (Riba), π.χ. επιτοκίου. Το Κοράνι καταδικάζει το να κερδίζει κανείς χρήματα από συναλλαγές με χρήματα που δεν βασίζονται σε παραγωγικές δραστηριότητες. Έτσι στην σύγχρονη εποχή της ισλαμικής χρηματαγοράς όπου ο τόκος και η κερδοσκοπία απαγορεύονται, οι ισλαμικές τράπεζες προσπαθούν με έμμεσους και μη διαφανείς τρόπους να κερδοσκοπήσουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το συμβόλαιο “Musharaka” όπου οι πάσης φύσεως δανειολήπτες αντιμετωπίζονται από τις τράπεζες ως «συνέταιροι» και καταβάλουν ένα μέρος από τα κέρδη τους στην τράπεζα. Η τελευταία μπορεί επίσης να αποκτήσει ένα μερίδιο στην εταιρεία του δανειολήπτη και να συλλέγει μερίσματα. Έτσι, η κερδοσκοπική συμπεριφορά αποθαρρύνεται και επενδύσεις επιτρέπονται μόνο σε τομείς εγκεκριμένους από τους κανονισμούς της Σαρία, π.χ. οι τομείς του αλκοόλ και των τυχερών παιχνιδιών απαγορεύονται. Στοιχεία ηθικού και κοινωνικού χαρακτήρα παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στην ισλαμική χρηματοοικονομική.

Το Ισλάμ διδάσκει ότι οι ανθρώπινες πράξεις διαχωρίζονται σε χαλάλ (halal) (καλές και επιτρεπόμενες) και χαράμ (haram) (επώδυνες και απαγορευμένες). Όταν οι άνθρωποι κερδίζουν τα προς το ζην με έννομους και ηθικούς τρόπους, ολόκληρη η κοινωνία επωφελείται. Ο σκοπός της ισλαμικής χρηματοοικονομικής είναι να εξασφαλίσει ότι τα έσοδα είναι χαλάλ.

Σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον με αυξανόμενες θρησκευτικοπολιτικές ευαισθησίες, το ενδιαφέρον για την ισλαμική χρηματοοικονομική διαρκώς αυξάνεται. Οι δυνατότητες ανάπτυξης για τις τράπεζες και τις χρηματοοικονομικές αγορές γενικότερα, από τη δραστηριοποίηση ανενεργών κεφαλαίων που ηθελημένα δεν έχουν επενδυθεί λόγω απόκλισης από τις αρχές των δυτικών χρηματοοικονομικών συστημάτων, είναι σημαντικές.

---

Social